Σαν Σήμερα: 01/04/1988 – 30 χρόνια από την επινόηση της ‘Στόχευσης Πληθωρισμού’ 2% – Ποιος ήταν οι πρώτος διδάξας?

Εκτύπωση άρθρου Εκτύπωση άρθρου | Αποστολή με Email Αποστολή με Email

Η 1η Απριλίου του 1988 αποτελεί ιστορική μέρα για τις κεντρικές τράπεζες και την προσπάθειά τους να ελέγξουν τον πληθωρισμό και τις πληθωριστικές προσδοκίες. Είναι η ημέρα κατά την οποία η Νέα Ζηλανδία ανέδειξε την ανάγκη ύπαρξης ενός μηχανισμού στόχευσης του πληθωρισμού.

Η Νέα Ζηλανδία κατά τη 10ετία του ’80 αντιμετώπισε ένα φαινόμενο υψηλού πληθωρισμού όχι μόνο υψηλότερου από αυτόν της γειτονικής της Αυστραλίας αλλά και από αυτόν του μέσου πληθωρισμού των ανεπτυγμένων χωρών. H διατήρηση του πληθωρισμού σε υψηλά επίπεδα οφείλονταν κυρίως σε πολιτικές εύκολης χρηματοδότησης στη Ν.Ζηλανδία. Ο 35ος υπουργός οικονομικών της χώρας, Roger Douglas (λογιστής στο επάγγελμα πριν την πολιτική) ξεκίνησε να σκέπτεται τον μηχανισμό στόχευσης του πληθωρισμού ήδη από το 1984, χρονιά όπου το κόμμα του, αυτό των εργατικών, πήρε την εξουσία (και ο ίδιος τοποθετήθηκε στη θέση του υπουργού οικονομικών). Στις 01/04/88 ο Douglas σε μία συνέντευξή του στην τηλεόραση και χωρίς να έχει συμβουλευθεί κάποιον, ανακοίνωσε ότι η πολιτική θα έπρεπε να κατευθυνθεί σε μείωση πληθωρισμού ‘γύρω από το 0% ή από 0 έως 1%’ για τα επόμενα 1-2 χρόνια εκπλήσσοντας τους πάντες και ειδικά την Κεντρική Τράπεζά του.

Ο Douglas θεωρούσε ότι ο λαός (συμπεριλαμβανομένων των χρηματοοικονομικών αγορών, εργοδοτών, και εργατικών σωματείων) θα ήθελε την κυβέρνηση να εμπλακεί στη διαδικασία τιθάσευσης του πληθωρισμού καθώς και κυρίως των πληθωριστικών προσδοκιών γύρω στο 5-7%. Λίγες εβδομάδες αργότερα και μετά από συμβουλές κάποιων παραγόντων προς τον Douglas, ο στόχος για τον πληθωρισμό αποκρυσταλλώθηκε στο εύρος 0-2% και ο στοχευμένος χρόνος έως τις αρχές του 1990. Αποτυπώθηκε δε ως αυστηρά οριζόμενος στόχος στον Ετήσιο Απολογισμό 1989 της Κεντρικής Τράπεζας και στον προϋπολογισμό που ακολούθησε, ως ένας από τους μακροοικονομικούς στόχους από τον διαδοχό του στο υπουργείο David Caygill.

                                               Ετήσιος Πληθωρισμός Ν.Ζηλανδία – M.O. χωρών ΟΟΣΑ

Το παραπάνω διάγραμμα αποτυπώνει την πορεία του πληθωρισμού στη Ν.Ζηλανδία και στον ΟΟΣΑ (Μέσος Όρος 19 χωρών) για τα έτη 1970-2000. Ενώ ο πληθωρισμός της Νέας Ζηλανδίας κατά τη διάρκεια του ’70 και του ’80 ήταν από τους χειρότερους (=υψηλότερους) του ανεπτυγμένου κόσμου, μετά το 1988 και την στόχευση του πληθωρισμού που υιοθέτησε η χώρα, ο πληθωρισμός οδηγήθηκε πολύ κοντά στην πορεία των υπολοίπων χωρών.

Η στόχευση του πληθωρισμού έτυχε μεγάλης αποδοχής από αρκετές χώρες σε σύντομο μάλιστα χρονικό διάστημα:

Χώρα Ημερομηνία  Στόχος Μεταβλητή-Στόχος
Καναδάς Φεβρ. 1991 Μέσος 2% + 1% εύρος ΔΤΚ (CPI)
Ην.Βασίλειο Οκτ. 1992 2,5% + 1% ΔΤΚ μείον τόκοι στεγαστικών δανείων
Αυστραλία 1993 Μ.Ο. 2-3% μεσοπρόθεσμα 1993- Οκτ. ’98: ΔΤΚ μείον συγκεκριμένα αγαθά
μετά τον Νοε..98:  ΔΤΚ
Σουηδία Ιαν. 1993 Μέσος 2%+1% εύρος ΔΤΚ (CPI)
Φινλανδία Φεβρ. 1993 Μέσος 2% + 1% εύρος ΔΤΚ (CPI)
Ισπανία Νοε. 1994 2% ΔΤΚ (CPI)

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) το 2003, αποσαφήνισε ότι σκοπεύει να διατηρήσει το επίπεδο του πληθωρισμού «κάτω, αλλά κοντά στο 2% σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα». Ο πληθωρισμός-στόχος της ΕΚΤ είναι ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (HICP).

Η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ FED πήρε την ιστορική απόφαση στόχευσης του πληθωρισμού στο 2% στις 25/01/2012, και μπήκε έτσι στην ομάδα των Κεντρικών Τραπεζών με στόχευση πληθωρισμού. Ο πρόεδρος της FED Ben Bernanke είχε αναφέρει σχετικά: ‘Επικοινωνώντας αυτόν τον στόχο για τον πληθωρισμό ξεκάθαρα προς το κοινό, βοηθά στο να διατηρηθούν οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό καλά συγκρατημένες, και κατ’αυτόν τον τρόπο να προαχθούν η σταθερότητα των τιμών και ο μετριασμός των μακροπρόθεσμων επιτοκίων και να βελτιωθεί-αυξηθεί η ικανότητα της FED να προωθήσει τη μέγιστη απασχόληση παρόλο τις σημαντικές οικονομικές αναταραχές’. Στην περίπτωση της FED o δείκτης πληθωρισμού που έχει επιλεγεί είναι ο ετήσιος Δομικός Δείκτης Τιμών Προσωπικής Καταναλωτικής Δαπάνης (price index for Core Personal Consumption Expenditures – PCE).

Γιατί όμως 2%?
Το γιατί ο στόχος του πληθωρισμού πρέπει να είναι το 2%, δίνεται καλύτερα μέσα από τη δικαιολόγηση της ίδιας της FED:
‘Το 2% δεν είναι ούτε τόσο υψηλό αλλά ούτε τόσο χαμηλό επίπεδο πληθωρισμού. Εάν ο πληθωρισμός είναι πολύ χαμηλός, η οικονομία μπορεί να είναι σε κίνδυνο να μπει σε αποπληθωρισμό που σημαίνει ότι οι τιμές και πιθανόν τα ημερομίσθια θα υποχωρήσουν (κατά μέσο όρο). Έχωντας τουλάχιστον ένα μικρό (2%) επίπεδο πληθωρισμού, είναι λιγότερο πιθανό ότι η οικονομία θα βιώσει έναν επιβλαβή αποπληθωρισμό στην περίπτωση που η οικονομία εξασθενήσει. Αντίθετα, κατά καιρούς, ένα υψηλός πληθωρισμός θα μείωνε την ικανότητα των ατόμων να κάνουν ακριβείς μακροπρόθεσμες χρηματοοικονομικές αποφάσεις’.
Επίσης, η ΕΚΤ αναφέρει ότι ο πληθωρισμός ‘κάτω αλλά κοντά στο 2%’ είναι ένα επίπεδο αρκετά χαμηλό για την οικονομία προκειμένου να αποκομίσει πλήρως τα οφέλη της σταθερότητας των τιμών. Η σταθερότητα των τιμών αποτελεί τον πρωταρχικό σκοπό της ΕΚΤ.

Για ιστορικούς λόγους πρέπει να σημειωθεί ότι χώρες όπως η Ιταλία, Πορτογαλία και Ελλάδα έχουν χρησιμοποιήσει στόχους για τον πληθωρισμό κατά την περίοδο στις αρχές του ’80. Επίσης η Σουηδία εφάρμοσε κάτι παρόμοιο κατά τη 10ετία του ’30. Παρόλαυτά, καμμία από αυτές τις χώρες δεν παρείχαν μία ολοκληρωμένη δομή στόχευσης πληθωρισμού.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *