2023: Χρεωκοπία της Silicon Valley Bank – Η 2η Μεγαλύτερη από το 2008

2023: Χρεωκοπία της Silicon Valley Bank – Η 2η Μεγαλύτερη από το 2008

ΙΣΤΟΡΙΚΟ:
Η Silicon Valley Bank (SVB) αποτελούσε αμερικανική εμπορική τράπεζα, ηγέτιδα στο δανεισμό εταιριών τεχνολογίας και βιοτεχνολογίας και γνωστή στην κοινότητα των επιχειρηματικών κεφαλαίων (venture capitals). Μάλιστα το περιοδικό Fortune είχε αναφέρει ότι η SVB σχετίζονταν με περισσότερες από το 50% των εταιριών που στήριζαν τα venture capitals. Επίσης πελάτες της είναι τα διευθυντικά στελέχη και υπάλληλοι των εταιρών αυτών.
Ιδρύθηκε το 1983, με έδρα την Santa Clara στην Καλιφόρνια και είχε στηρίξει περισσότερες από 300.000 καινοτόμες επιχειρήσεις με πιο σπουδαίες τις Airbnb, Cisco, Fitbit, Pinterest και Square. Είχε καταφέρει να ξεφύγει από τοπικό επίπεδο και πλέον εξυπηρετούσε αντίστοιχους εταιρικούς πελάτες στο εξωτερικό ενώ επεκτάθηκε και σε μετοχικές επενδύσεις, στηρίζοντας οικονομικά νεοφυείς επιχειρήσεις. Επίσης έδινε στεγαστικά δάνεια, κάρτες και πρόσφερε υπηρεσίες ιδιωτικής τραπεζικής (private banking) σε κατ’ εξακολούθηση-σειριακούς επιχειρηματίες (serial entrepreneurs).
Η SVB ήταν θυγατρική της εταιρίας holding SVB Financial Group (σύμβολο διαπραγμάτευσης SIVB US).

Την περίοδο της πανδημίας και εν καιρώ χαμηλών επιτοκίων η τράπεζα διπλασίασε το ενεργητικό της καθώς άφθονα κεφάλαια ($330 δις ήταν 2021) επενδύονταν σε νεοφυείς επιχειρήσεις από αμερικανικά venture capitals. Η τράπεζα επένδυσε μεγάλο μέρος των κεφαλαίων αυτών σε ομόλογα προκειμένου να επιτύχει μεγαλύτερες αποδόσεις.
Στα τέλη του 2022 η SVB είχε ενεργητικό $209 δις και 8.500 υπαλλήλους με δεκάδες γραφεία ανά τον κόσμο. Το 2022 σημείωσε κέρδη $3,4 δις με τις καταθέσεις να αγγίζουν τα $175,4 δις.
Το χαρτοφυλακιο ομολόγων της υπολογίζονταν σε $120 δις. Το ποσοστό του χαρτοφυλακίου αυτού επί των συνόλου ενεργητικού ήταν τεράστιο καθώς άγγιζε το 57% όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος των αμερικανικών τραπεζών ήταν 24% (Citi 23%, JPM 19%). Σημαντικό γεγονός ότι η τράπεζα δεν αντιστάθμιζε το επιτοκιακό ρίσκο (interest rate hedging) εκθέτοντας τον εαυτό της, τους επενδυτές της και τους πελάτες της σε ένα γιγαντιαίο ρίσκο.

 

Εποπτεία:
Η κυβέρνηση Donald Trump, τον Μάϊο του 2018 είχε φέρει σε ισχύ διατάξεις περί μείωσης της εποπτείας και κεφαλαιακής επάρκειας των περιφερειακών τραπεζών (Dodd-Frank Wall Street Reform and Consumer Protection Act που ίσχυαν από το 2010), διατάξεις που μείωναν τα κόστη των τραπεζών αυτών που σχετίζονταν ακριβώς με τις συγκεκριμένες υποχρεώσεις τους. Έτσι πλέον μία τράπεζα θα έμπαινε σε διαδικασία stress tests εάν το ενεργητικό της ήταν άνω των $250 δις (όταν το όριο πριν τον Trump ήταν $50 δις).
Η SVB στα τέλη του 2022 είχε ενεργητικό $209 δις, όντας η 16^η μεγαλύτερη τράπεζα των ΗΠΑ. Έτσι, η απόσυρση των ορίων και η αλλαγή στους τραπεζικούς ελέγχους Trump αποδυνάμωσε την ικανότητα της SVB να διαχειριστεί τα ρίσκα.
Λέγεται ότι ο CEO της SVB, Greg Becker, ήταν υποστηρικτής της αλλαγής και μάλιστα πίεζε τους νομοθέτες του Κονγκρέσου σχετικά.

Αλλαγή Οικονομικού Περιβάλλοντος:
Όπως είπαμε, η πλειοψηφία των πελατών της δεν ήταν ιδιώτες αλλά επιχειρήσεις. Καθώς η άνθηση των IPOs, δηλαδή των εισαγωγών μετοχών εταιριών τεχνολογίας προς διαπραγμάτευση εξασθένισε, μειώθηκαν και οι καταθέσεις που εισέρεαν στα ταμεία της τράπεζας. Μάλιστα οι εταιρίες-πελάτες της τράπεζας άρχισαν να ‘καίνε χρήμα’ δηλαδή να χρησιμοποιούν τις καταθέσεις τους καθώς το μακροοικονομικό περιβάλλον με την αύξηση των επιτοκίων δυσκόλευε.
Η τράπεζα προσέφερε καλύτερα επιτόκια καταθέσεων και χορηγήσεων προκειμένου να διατηρήσει την πελατεία της, θυσιάζοντας λειτουργικά κέρδη. Ο εταιρικός πελάτης εξάλλου είναι πάντοτε πιο απαιτητικός σε σχλεση με έναν ιδιώτη πελάτη όσον αφορά τις αποδόσεις και τα κόστη.
Επίσης, η άνοδος των επιτοκίων είχε σαν αποτέλεσμα την πτώση της τιμής των ομολόγων και έτσι το Χ/Φ ομολόγων σημείωνε λογιστικές ζημιές. Οι ζημιές αυτές ήταν άνω των $15 δις όταν το μετοχικό κεφάλαιο της τράπεζας ήταν $16,2 δις (αντίστοιχα υπήρχαν εκτιμήσεις ότι οι ζημιές όλου του κλάδου των τραπεζών από την άνοδο των επιτοκίων πλησίαζε το 28% επί του συνόλου του μετοχικού κεφαλαίου).

Γεγονότα που οδήγησαν στη Χρεωκοπία:

• Τετάρτη 08/03/2023: η τράπεζα ανακοίνωσε ότι πούλησε ένα κομμάτι των ομολόγων (κυβερνητικών και ενυπόθηκων στεγαστικών) αξίας $21 δις καταγράφοντας πραγματική ζημιά $1,8 δις. Προκειμένου να ενισχύσει τα κεφαλαιά της η τράπεζα ανακοίνωσε πώληση μετοχών της (ΑΜΚ) $1,25 δις και έκδοση μετατρέψιμων προνομιούχων μετοχών $500 εκ ενώ θα ελάμβανε από πελάτη της (General Atlantic) το κεφάλαιο των 500 εκ, φτάνοντας το συνολικό ποσό ενίσχυσης κεφαλαίων στα  $2,25 δις.
  Η Moody’s υποβάθμισε κατά μία βαθμίδα μόνο (σε Βaa1) λόγω των κινήσεων αυτών της SVB.
  Οι ανακοινώσεις αυτές όμως είχαν σαν αποτέλεσμα να ξεκινήσουν οι εκροές καταθέσεων και η υγιής χρηματοοικονομική κατάσταση της τράπεζας να αλλάξει.
• Πέμπτη 09/03/2023: πελάτες της SVB προσπάθησαν να αποσύρουν τις καταθέσεις τους μαζικότερα.
  Διάφορα venture capitals (όπως το Founders Fund του  Peter Thiel) προέτρεπαν τις επιχειρήσεις-πελάτες της τράπεζας να αποσύρουν τις καταθέσεις που διατηρούσαν. Ο CEO της τράπεζας Greg Becker σε τηλεδιάσκεψη με πελάτες (11:30 πμ τοπική ώρα) συνέστησε ψυχραιμία.
  Το κλίμα ήταν αρνητικό και έπαιρνε άσχημες διαστάσεις. Οι εκροές καταθέσεων μεγάλωναν μέσα στην ημέρα (αργότερα υπολογίστηκαν ότι οι εκροές της ημέρας και μόνο ήταν συνολικής αξίας $42 δις, αφήνοντας την τράπεζα με αρνητικό ταμειακό απόθεμα $-958 εκ). Η τράπεζα πλέον δεν είχε χρήματα να δώσει στους καταθέτες αλλά ούτε τη στήριξη επενδυτών που θα τη βοηθούσαν. Η μετοχή της holding υποχώρησε κατά 60% (κλείσιμο $106,04) στην κανονική συνεδρίαση ($-9,6 δις σε κεφαλαιοποίηση) και έως -30% στο after hours. Ο τραπεζικός δείκτης S&P 500 Financials Index υποχώρησε στο -4,1% αλλά οι περιφερειακές τράπεζες δέχτηκαν βαρύ πλήγμα με την San Francisco’s First Republic Bank στο -17%.
  Σε μία τέτοια κατάσταση αποτραβήχτηκαν και οι επενδυτές για την ΑΜΚ.
• Παρασκευή 10/03/2023: στην προσυνεδρίαση η μετοχή της holding υποχώρησε μέχρι 50% με τη διαπραγμάτευση να σταματά όταν ανακοινώθηκε ότι η τράπεζα ψάχνει για υποψήφιους επενδυτές. Λίγο αργότερα ανακοινώθηκε ότι η τράπεζα δεν κατάφερε να προσελκύσει επενδυτικό ενδιαφέρον για τη διασωσή της και η μετοχή δεν διαπραγματεύτηκε καθόλου στην κανονική συνεδρίαση. Έτσι οι σχετικές αρχές (California Department of Financial Protection and Innovation) πήραν την απόφαση να κλείσει η τράπεζα και να μπει σε αναγκαστική διαχείριση. Το αμερικανικό ΤΕΚΕ (FDIC – Federal Deposit Insurance Corporation) θα ήταν ο διαχειριστής της πτώχευσης, ο οποίος θα ρευστοποιούσε τα περιουσιακά στοιχεία της SVB για να αποζημιωθούν οι καταθέτες και οι πιστωτές της. Αυτό σήμαινε ότι η μετοχή της holding ήταν μηδέν από $763 μέσα σε 16 μήνες. Μετά από όλα αυτά τα γεγονότα, η Moody’s υποβάθμισε τη Silicon Valley Bank κατά 13 βαθμίδες (C από Baa1). Νωρίτερα λίγο η S&P Global είχε μειώσει τα credit ratings των SVB Financial Group και Silicon Valley Bank σε βαθμίδα junk (σκουπίδια) λέγοντας ότι η SVB Financial θα χρεωκοπήσει.

ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΟΤΑΝ ΜΕΤΑ:
Στις 31/12/2022, το 93% των καταθέσεων δεν ήταν ασφαλισμένο καθώς το όριο ασφάλισης από το αμερικανικό ΤΕΚΕ (FDIC) ανά λογαριασμό είναι $250.000. Τις ημέρες της αναταραχής το ποσοστό υπολογίζονταν στο 87% (151 δις ανασφάλιστες καταθέσεις/Σύνολο καταθέσεων $173 δις).
Ο διαχειριστής θα ξεκινούσε από τη Δευτέρα 13/03/23 να καταβάλλει κεφάλαια ως το εγγυημένο ποσό των $250.000 ενώ καλούνταν να πουλήσει τα περιουσιακά στοιχεία της τράπεζας και να καλύψει τις ανασφάλιστες καταθέσεις και τους πιστωτές της τράπεζας (τα senior ομόλογα διαπραγματεύονταν στα 45 σεντς). Κάποιες πρώτες πληροφορίες μιλούσαν για ανάκτηση σε ποσοστό 30% έως 50% ή και μεγαλύτερο. Για το λόγο αυτό και για αποφυγή μετάδοσης του ρίσκου μετάδοσης η κυβέρνηση θα προσπαθούσε να δώσει λύση.

Kαι όντως, το βράδυ της Κυριακής 12/03/23, ανακοινώθηκε ένα νέο πρόγραμμα που θα ίσχυε από την επόμενη ημέρα, το ‘Bank Term Funding Program’ δανεισμού των τραπεζών σε πρόβλημα, έως 1 έτος με ενέχυρο ομόλογα αποτιμημένα στην ονομαστική αξία. Το πρόγραμμα εξασφάλιζε πλέον όλες τις καταθέσεις άνω των $250.000, άρα στο 100%.

H χρεωκοπία της SVB αποτελεί την:
– 1η χρεωκοπία τράπεζας από το 2020 (η τελευταία ήταν η Almena State Bank, Almena, Kansas, 23/10/20)
– 2^η μεγαλύτερη xρεωκοπία τράπεζας μετά το 2008 (1^η ήταν η Washington Mutual τον ΣΕΠΤ 2008).

Αντίκτυπος:

• Επιβίωση κλάδου νεοφυών επιχειρήσεων: To μεγάλο πρόβλημα είχε να κάνει με το μέλλον των νεοφυών εταιριών οι οποίες δε θα είχαν άμεση πρόσβαση στα κεφάλαιά τους προκειμένου να πληρώσουν μισθοδοσία και λειτουργικά έξοδα κάνοντας την επιβίωσή τους αβέβαιη εάν δεν υπύρχε κάποιου είδους κρατική παρέμβαση. Κάποιες εκτιμήσεις έλεγαν ότι εάν η ανάκτηση των μη ασφαλισμένων καταθέσεων ήταν κάτω του 50% οι συνέπειες για τις εταιρίες αυτές θα ήταν σοβαρές. Εάν συμπεριληφθεί στην εικόνα και το ποσό των $62,5 δις των πιστωτικών εγγυήσεων που πρόσφερε η SVB, η πλειοψηφία των οποίων είναι capital call lines of credit που αποτελεί η πηγή άμεσης επένδυσης των εταιριών, σήμαινε ότι χιλιάδες υπάλληλοι θα οδηγούνταν είτε σε άδεια άνευ αποδοχών ή σε απόλυση (δεδομένης και της οικονομικής συγκυρίας)
  

  Γνωστές Εισηγμένες εταιρίες με καταθέσεις στην SVB:
  1. Roku: $487 εκ (25% των συνολικών της καταθέσεων)
  2. Roblox: $150 εκ (5% των συνολικών της καταθέσεων)
  3. Juniper Networks: 1% των συνολικών της καταθέσεων
  4. Rocket Lab: $38 εκ (8% των συνολικών της καταθέσεων)
  5. AcuityAds Holdings: $55 εκ (92% των συνολικών της καταθέσεων)

• Μετάδοση σε άλλες τράπεζες: η απώλεια της χρηματιστηριακής κεφαλαιοποίησης των αμερικανικών τραπεζών ήταν $100 δις σε 2 μέρες. Παρολαυτά, η SVB ήταν μία ιδιαίτερη περίπτωση ενώ οι μεγάλες τράπεζες είχαν πιο διαφοροποιημένο πελατολόγιο και ήταν πιο θωρακισμένες. Το πρόβλημα φαίνεται να ήταν μεγαλύτερο στις μικρομεσαίες περιφερειακές αμερικανικές τράπεζες χωρίς διαφοροποίηση πελατείας και μεγάλα χαρτοφυλάκια ομολόγων όπως της SVB
  
• Επιτόκια-Ομόλογα: το νέο σοκ, τραπεζικό αυτή τη φορά  σπρώχνει τους επενδυτές σε ασφαλή καταφύγια, στα ομόλογα ανεβάζοντας την τιμή τους και ρίχνοντας την απόδοσή τους. Οι προβλέψεις για το που πάνε τα επιτόκια αναπροσαρμόζονται προς τα κάτω που επίσης ευνοούν τα ομόλογα. Τέλος, η τυχόν αυστηροποίηση των πιστωτικών στανταρντς-προτύπων από τη μεριά των τραπεζών ενέχει το ρίσκο της έλλειψης ρευστότητας και ύφεσης στην οικονομία που επίσης ευνοεί τα ομόλογα.

• Κρυπτονομίσματα: Το stablecoin USD Coin (USDC), το 2^ο μεγαλύτερο της αγοράς (αριθμός σε κυκλοφορία: 41 δις νομίσματα, αξίας $40 δις) και το οποίο θεωρούνταν ως ένα από τα ασφαλέστερα cryptos, έσπασε (10/03) την ισοτιμία του με το USD (1/1) καθώς η εταιρία που το εκδίδει, η Circle Internet Financial Ltd. (CIF), είχε καταθέσεις στην SVB ύψους $3 δις (8% των συνολικών της καταθέσεων).
  Το νόμισμα άγγιξε την τιμή των $0,85, κάποια χρηματιστήρια να σταματούν προσωρινά την μετατροπή του σε USD και με την CIF να ψάχνει άμεσα κεφάλαια. Λόγω της αναταραχής, κάποιοι επενδυτές πούλησαν το USDC και αγόρασαν Tether το οποίο δεν είχε συναλλαγές με την SVB

  Άξια Αναφοράς:
  Οι υπάλληλοι της SVB έλαβαν το bonus για το 2022 την Παρασκευή 10/03, την τελευταία ημέρα δηλαδή των δραματικών γεγονότων, το ύψος των οποίων υπολογίζονταν σε $12.000 για τους εργαζομένους και $140.000 για τα διευθυντικά στελέχη. Αρκετά τυχερότερος ο CEO της τράπεζας Greg Becker ο οποίος 2 εβδομάδες νωρίτερα (27/02/23) πούλησε 12.451 μετοχές της μητρικής της τράπεζας SVB Financial Group αξίας $3,6 εκ …